Llwybrau a Waliau Merthyr Mawr

Cwblhau, Twristiaeth

Llwybrau a Waliau Merthyr Mawr

Math y Prosiect

Twristiaeth

Cyllid Prosiect

Reach

Cyllid Prosiect

Arian Cyfatebol - Trigolion

Briff Prosiect

Mae llwybr Merthyr Mawr rhwng afon Ewenni ac Afon Ogwr, yn cysylltu’r bont grog ym Merthyr Mawr â’r cerrig camu ar draws Afon Ewenni ger Castell Ogwr.

Cefndir

Mae llwybr Merthyr Mawr rhwng afon Ewenni ac Afon Ogwr, yn cysylltu’r bont grog ym Merthyr Mawr â’r cerrig camu ar draws Afon Ewenni ger Castell Ogwr. Defnyddir y llwybr yn helaeth gan gerddwyr a rhai’n marchogaeth ceffylau, ond mae’n dueddol o ddioddef llifogydd pan fo llanw mawr ac mae’n mynd yn hynod o leidiog. Roedd sawl adran o’r llwybr wedi cael difrod a rhannau o’r waliau wedi cwympo, gan adael bylchau mawr oedd yn caniatáu i anifeiliaid fynd trwyddynt. Roedd angen ailbwyntio’r waliau i gyd er mwyn rhwystro rhew rhag gwneud rhagor o ddifrod iddynt.

Cymorth reach

“Roedd ceffylau’n crwydro ar hyd y llwybrau oherwydd cyflwr y waliau. Roedd angen eu hatgyweirio nhw, a’r llwybrau hefyd er mwyn eu gwneud yn fwy diogel i gerddwyr,” meddai John Clarke, Swyddog Gweithredol Strydoedd Glanach, Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Costiodd y prosiect gyfanswm o £30,061 i’w gwblhau, gyda reach yn cyfrannu £24,000 ac arian cyfatebol yn gyfrifol am weddill y cyllid. Cyfrannodd trigolion Merthyr Mawr eu hamser a’u llafur i’r prosiect hefyd.

Canlyniad ac Effaith

“Gweithiwyd yn agos gyda thrigolion lleol a Stâd Merthyr Mawr,” meddai John. Dechreuwyd ar y gwaith ym mis Tachwedd 2013 a chymrodd wyth wythnos i’w gwblhau. Oherwydd y lleoliad a’r posibilrwydd y byddai Afon Ewenni’n gorlifo, roedd rhaid cludo’r holl ddeunyddiau a pheiriannau ar draws yr afon o Gastell Ogwr pan oedd y tywydd a’r llanw’n caniatáu. Cafodd deunyddiau eu llwytho ar dractorau a threlars a’u cludo ar draws yr afon gyda chymorth ffermwr lleol, Rob Williams a gweithwyr o Stâd Merthyr Mawr.

Roedd yn rhaid clirio tyfiant oddi ar y waliau er mwyn i’r seiri maen allu eu hailadeiladu a’u hailbwyntio nhw. Cafwyd gwared â’r rhannau o’r llwybr a oedd wedi eu difrodi a gosodwyd sylfeini newydd yn eu lle. Defnyddiwyd sbwriel yr hen lwybr fel sail ar gyfer llwybr marchogaeth gerllaw’r llwybr cerdded. Cafodd y concrid a ddefnyddiwyd ei gymysgu ar lan yr afon a’i gludo ar draws yr afon mewn trelar, er mwyn osgoi halogi’r afon. Ar ôl atgyweirio’r llwybr, ar ei ben draw Gosodwyd cerrig camu newydd ar ben draw’r llwybr, ar ôl ei atgyweirio, yn arwain at y cerrig camu a oedd eisoes yn croesi Afon Ewenni wrth Gastell Ogwr.